spacer

Onze mensen maken het verschil

Grote veranderingen beginnen vaak klein: met mensen die vragen durven stellen en nieuwe wegen verkennen. Binnen Inholland zetten bevlogen professionals en studenten hun kennis en ondernemerschap in voor een duurzame en veerkrachtige samenleving. Ze versterken elkaar daarin. Op deze pagina ontmoet je een aantal van hen en ontdek je hoe hun ideeën en onderzoek bijdragen aan de transitie van morgen.

Hoek schuin bottom right

‘Nieuwe mindset voor een verantwoorde economie’

Gerry Kouwenhoven

Gerry Kouwenhoven, associate-lector ‘Investeren in circulaire land- en tuinbouw’, helpt (toekomstige) ondernemers door met praktijkgericht onderzoek de transitie te maken naar een circulair businessmodel. Zij ziet een verantwoorde economie als noodzaak voor de toekomst.

"We vragen te veel van onze aarde. Onze productie- en consumptiepatronen hebben ons veel gebracht, maar zijn onhoudbaar voor de toekomst. De leefbaarheid van onze natuurlijke omgeving is aangetast en de ongelijkheid in welvaart, gezondheid en welzijn neemt toe. Daarom is een nieuwe mindset nodig, die niet alleen gericht is op winst en groei, maar ook op duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid. Ondernemers hoeven dit niet alleen te doen. Innovaties vrage om sterke partnerschappen en een gedeelde verantwoordelijkheid. Ook wij en onze studenten kunnen bijdragen.” 

Lees het verhaal van Gerry  

'Kennis delen versterkt ons allemaal: dat maakt samenwerken zo waardevol'

Associate lector Gerry Kouwenhoven is altijd op zoek naar nieuwe kennis. “Het is leuk om dingen te leren en jezelf op die manier verder te ontwikkelen. Bij lectoren, docent-onderzoekers en veel studenten merk ik die nieuwsgierigheid naar door ontwikkelen en het opdoen van nieuwe kennis ook. Daarom kan ik zo goed met hen samenwerken en leer ik ook zo veel van hen. Heerlijk!”

Na verschillende commerciële functies bij de Rabobank maakte Gerry de overstap naar het hoger onderwijs. Eerst als docent voor het duale onderwijs, vervolgens als opleidingsmanager voor vijf opleidingen en daarna als onderzoeker en coördinator voor het Research & Innovation Centre Agri, Food & Life Sciences. De stap naar het onderzoeksveld beviel Gerry goed en in 2022 is Gerry associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw geworden.

Verbinding door unieke cross-overs

Gerry Kouwenhoven Gerry Kouwenhoven

Binnen dit lectoraat helpt Gerry (toekomstige) ondernemers door met praktijkgericht onderzoek de transitie te maken naar een circulair businessmodel. “Het gaat over ondernemerschap in de agrarische sector en legt de verbinding tussen de domeinen Agri, Food & Life Sciences en Business, Finance & Law. Leuk is dat we daarnaast ook samenwerken met Creative Business. Door deze unieke cross-overs met andere domeinen stap je geregeld uit je eigen wereld en dat is heel leerzaam.”

Een verantwoorde economie

Gerry ziet een verantwoorde economie als noodzaak voor de toekomst. Gerry: “We vragen teveel van onze aarde. De manier waarop we produceren en consumeren heeft een grote impact op zowel het milieu als de samenleving.” Daarom pleit Gerry voor een nieuwe ondernemersmindset, waarin ecologische en sociale waarden net zo zwaar wegen als economische winst. “We moeten zuiniger omgaan met grondstoffen en samenwerken aan circulaire oplossingen. Alleen zo creëren we een economie die toekomstbestendig én verantwoord is.”

"We moeten zuiniger omgaan met grondstoffen en samenwerken aan circulaire oplossingen. Alleen zo creëren we een economie die toekomstbestendig én verantwoord is."

Impact door verschillende perspectieven

Vanuit haar rol als associate-lector is Gerry verbonden aan de interdisciplinaire minor Inholland Impact Makers. Studenten van verschillende opleidingen zoeken samen met partners uit het werkveld naar oplossingen voor complexe vraagstukken in onze samenleving. Bij ieder vraagstuk zijn lectoraten uit meerdere domeinen betrokken. Logisch want grote problemen vragen om een benadering vanuit verschillende perspectieven.

Bij de minor Impact Makers onderzochten ‘next generation ondernemers’ zoals student Stijn ‘hoe jonge, agrarische ondernemers zich kunnen voorbereiden op een duurzame overname van het familiebedrijf’. Hoe komen deze toekomstige ondernemers tot een nieuwe strategie die mee beweegt met de uitdagingen van deze tijd op het gebied van klimaat, energie, grondstoffen en eiwitten?

Inholland jaagt ondernemerschap aan

Gerry: “Bij Inholland willen we ondernemerschap en innovatie blijvend stimuleren. Door samenwerking en co-creatie ontstaat er een integrale benadering waarin economie, ecologie en sociale waarden samenkomen.

Die verbinding tussen onderzoek, onderwijs en werkveld geeft me energie en zorgt er voor dat ik bij blijf binnen mijn vakgebied. Ook door samen te werken met studenten, want die stellen spannende vragen en komen met verrassende en nieuwe inzichten. Jongeren kunnen ons goed wakker schudden, zonder dat zij een ballast hebben van ervaringen, daardoor kunnen ze met wilde ideeën komen''

"Jongeren kunnen ons goed wakker schudden en met wilde ideeën komen."

Hoek schuin top right

Als student het verschil maken in de wijk

Voor haar derde jaar koos Fenna Oosterling, student Sportkunde bij Hogeschool Inholland voor onderwijs op locatie in het Living Lab StiPP, in de levendige en diverse Zaanse wijken Poelenburcht-Peldersveld. In deze wijk wordt al een paar jaar vanuit het buurthuis onderzocht hoe bewoners gezonder kunnen leven en meer contact met elkaar kunnen hebben. Onder begeleiding van leercoaches en het lectoraat Empowerment en Professionalisering van Inholland maken studenten een middel of product dat direct gebruikt kan worden.

Lees het verhaal van Fenna  

Als student het verschil maken in de wijk

Fenna Oosterling

Voor haar derde jaar koos Fenna Oosterling, student Sportkunde bij Hogeschool Inholland voor onderwijs op locatie in het Living Lab StiPP, in de levendige en diverse Zaanse wijken Poelenburcht-Peldersveld. In deze wijk wordt al een paar jaar vanuit het buurthuis onderzocht hoe bewoners gezonder kunnen leven en meer contact met elkaar kunnen hebben. Onder begeleiding van leercoaches en het lectoraat Empowerment en Professionalisering van Inholland maken studenten een middel of product dat direct gebruikt kan worden.

De opdracht van Fenna’s groep kwam van de Opgave Gezondheid van het Pact Zaandam-Oost, met extra aandacht voor jongeren. Pact wilde het gezondheidsaanbod in de wijk beter vindbaar maken. De studenten bedachten daarom een website waarop gezondheidsorganisaties zich kort kunnen voorstellen. Die site is nu online, met zelfgemaakte filmpjes en een handige plattegrond. Fenna: “Ik vond het een super opdracht. We zaten met zoveel verschillende partijen aan tafel. Dat was een grote verantwoordelijkheid waardoor ik me bijna geen student meer voelde. Nu kijken we in een vervolgopdracht hoe de site werkt en welk effect hij heeft.”

Fenna Oosterling en Samira Bouchibti Fenna Oosterling en Samira Bouchibti

Intimiderend én inspirerend

Fenna is enthousiast over de samenwerking met Samira Bouchibti, opgavemanager gezondheid bij Pact Zaandam Oost. “Samira heeft een enorm netwerk. Ze weet altijd iemand te bellen die iets kan regelen en is heel direct in haar contact. Dat vond ik in het begin best spannend, maar later dacht ik: ‘Wat doet ze dat makkelijk, dat moet ik ook eens proberen.’” Fenna waardeert haar energie. “Samira is zelf niet zo digitaal vaardig, dus ze was altijd blij en verrast met onze webontwerpen. Vooral dat we die zo snel konden maken!”

Dicht bij de doelgroep

Volgens Fenna is het een groot voordeel dat het StiPP Lab midden in de wijk zit. “In het buurthuis kan iedereen zomaar binnenlopen. Er worden veel activiteiten georganiseerd en er is altijd tijd voor koffie en een praatje. We zitten dus letterlijk te midden van de doelgroep.” Fenna heeft veel geleerd over kansenongelijkheid in Nederland. “Ik woon in een Zaanse buurt hier niet ver vandaan. Daar heeft elk kind een fiets, zit op sport en krijgt ontbijt en lunch. Hier begreep ik pas echt dat zoiets niet voor iedereen normaal is. Taalproblemen, geldzorgen en een ongezonde leefstijl spelen mee. Het is mooi dat we met onze projecten echt iets kunnen betekenen. Misschien niet groots, maar mensen hebben er wél wat aan.”

Fenna Oosterling Fenna Oosterling

Je eigen gang gaan en van elkaar leren

De studenten krijgen begeleiding van leercoaches, zoals van Sportkunde-docent Margot Koeneman. Fenna: “Margot geeft ons veel ruimte om zelfstandig te werken, maar helpt als het nodig is. Zoals laatst, toen we vastliepen bij een gedragsanalyse van bewoners in Zaandam. We kwamen er maar niet uit en Margot bleef uitleggen. Tot we eindelijk snapten hoe zo'n analyse werkt en hoe we die konden maken. Ook haar vakken sportpsychologie, gedragsverandering en motiverende gespreksvoering kwamen van pas.”

Fenna Oosterling, student Sportkunde bij Hogeschool Inholland

hoek 90gr bottomright grijs

Stijn van Adrichem

De frisse blik van Stijn van Adrichem

Door samenwerking en co-creatie binnen een breed ecosysteem kunnen studenten en professionals niet alleen inspelen op de uitdagingen van nu, maar ook bijdragen aan een duurzame samenleving. Zodat we ook in de toekomst studenten worden opgeleid tot professionals die niet alleen ondernemend zijn, maar ook bijdragen aan maatschappelijke en ecologische uitdagingen.” Hierbij wordt er vanuit verschillende opleidingen en expertises naar een vraagstuk gekeken.

Een voorbeeld van zo’n interdisciplinaire aanpak is de ervaring van Stijn van Adrichem, student bij Inholland Delft (opleiding Dier in de Duurzame Samenleving). Samen met studenten van andere opleidingen onderzocht hij tijdens de minor Inholland Impact Makers hoe de volgende generatie boeren het (familie)bedrijf duurzaam de toekomst in kan leiden.

Lees het verhaal van Stijn  

'Hoe meer perspectieven, hoe beter de discussie'

Stijn van Adrichem

“Meelopen met je vader is de mooiste manier om een boerenbedrijf te leren runnen”, vindt Stijn van Adrichem (23). Als derde zoon van een veehouder en telg uit een familie die al generaties lang melkkoeien houdt in het Zuid-Hollandse Schipluiden, kan hij erover meepraten. Maar als je dat bedrijf duurzaam en toekomstbestendig wil maken, dan is een studie heel welkom.

Dus terwijl zijn oudste broer en ouders de boerderij draaien, volgt Stijn de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving bij Inholland Delft en heeft hij net de minor Inholland Impact Makers afgerond. Want voor een goede balans tussen mens, natuur en milieu is ook de agrarische sector verantwoordelijk.

Stijn van Adrichem Stijn van Adrichem

Aandacht voor duurzaamheid

Als het gaat om je blik verbreden, is Stijn dik tevreden bij Inholland. "Voordat ik begon bij Inholland, studeerde ik een jaar Veehouderij aan een andere hogeschool, maar daar draaide het te veel om alleen maar de praktijk van het boerenbedrijf. Ik miste het duurzaamheidaspect en de connectie met de samenleving. Bij Inholland is daar aandacht voor. En omdat deze studie verschillende studenten trekt, hebben we ook interessantere discussies. Iedereen kijkt vanuit een ander perspectief. Dat heb ik bij Inholland echt leren waarderen."

Kringloop

Duurzaamheid is iets waar elk agrarisch bedrijf mee te maken heeft. Dat geldt ook voor het kleinschalige bedrijf van de Van Adrichems. Stijn: “Al zo'n vijftien jaar doen we mee aan het gemeentelijke kringloopproject waarbij we de poep en plas van onze koeien gebruiken als mest. Zo gaan we efficiënter om met de stikstof uitstoot.” En op een deel van de grond krijgen weidevogels de ruimte. Dat is goed voor de omliggende natuur, waar trouwens veel minder van over is dan vroeger. “We zijn ingeklemd tussen water, de snelweg en oprukkend Delft.”

"Het overdragen van je bedrijf aan je zoon is niet niks. We blijven hoe dan ook nauw met elkaar verbonden."

Melktap langs het fietspad

Stijn denkt graag na over nieuwe ontwikkelingen voor het bedrijf. Dat kan met ingrijpende veranderingen maar ook op kleinere schaal. “Het lijkt me leuk om een melktap aan de weg te zetten. Voorbijgangers kunnen dan een flesje verse melk tappen. Dat is uiteindelijk de kortste weg tussen producent en consument.”

Zo weet Stijn meer mogelijkheden om je als boerenbedrijf anders te profileren naar de buitenwereld. Bijvoorbeeld met het aanbieden van kinderopvang, feestjes of als werkervaringsplek voor mensen met een zorgvraag. “Mijn vader is terughoudend op dat vlak. We doen duurzaam waar het kan, maar echte veranderingen laat hij over aan de nieuwe generatie.”

De boerderij overnemen

Stijn van Adrichem Stijn van Adrichem

De keuze voor het onderzoeksthema ‘next generation ondernemers’ bij de minor Inholland Impact Makers was dan ook logisch. Met zijn groep richtte Stijn zich op de communicatie tussen de oude en de nieuwe generatie bij een bedrijfsovername in de agrarische sector. Welke innovaties zijn nodig voor een beter milieu met stikstof, biodiversiteit, goed grondwaterbeheer en CO2-reductie als grootste uitdagingen

Volgens Stijn is het overnamemoment geschikt om daar concreet over te praten met zijn vader. Ook over de meer persoonlijke onderwerpen in dit proces. “Het overdragen van je bedrijf aan je zoon is niet niks. We blijven hoe dan ook nauw met elkaar verbonden.”

Overnamekompas

De groep ontwikkelde het idee voor een Overnamekompas, een app. Stijn: Daarmee kan je met AI alle relevante gesprekonderwerpen bespreken die met het overname proces gemoeid zijn. Na een analyse rolt er een advies uit. Het idee ontstond tijdens een van de expertsessies van de minor. Het kompas was de laatste stap die we hebben gezet, maar de periode daaraan voorafgaand was net zo leerzaam met goede workshops en kennissessies over onderwerpen waar ik tot dan niets over wist. Bijvoorbeeld over het nut van creatief denken. De docent gaf dat met veel passie en plezier. Dat was heel aanstekelijk.”

"Of ik zelf volledig op de boerderij aan de slag ga, is nog de vraag."

Betere discussies

Bij onderzoek in de agrarische sector, is kennis van de praktijk natuurlijk heel welkom. Dus nodigde Stijn zijn groep en leercoaches uit op de boerderij. "Sommigen kwamen voor het eerst op een boerderij.” Die ervaring én de input van de experts waren food for thought voor de hele groep. Stijn: “Hoe meer informatie uit verschillende hoeken, hoe meer perspectieven en hoe beter de discussie over welke beweging de sector moet maken om duurzamer te worden.”

Voorlopig studeren

Voorlopig werkt Stijn nog als student in het bedrijf en springt hij in waar nodig. “Of ik zelf volledig op de boerderij aan de slag ga, is nog de vraag. Maar mocht ik later een zoon of dochter krijgen die in het familiebedrijf willen stappen, dan houd ik ze niet tegen.” Wie weet is tegen die tijd het Overnamekompas een wijdverspreid hulpmiddel voor een goed gesprek. Dat zou handig zijn.

Hoek top left grijs

Succesvol samenwerken met het werkveld

Als partner bij Land & Co, adviseert Maria van Boxtel met het platform Landgilde Nederlandse agrariërs die overwegen hun bedrijf over te dragen. Daarbij kijkt ze vooral naar de duurzaamheidspotentie. De samenwerking tussen externe adviseurs en de onderzoekers van Inholland, in combinatie met de verfrissende inzichten van studenten blijkt een win-winsituatie.

Maria: “Alle partijen vergroten hun netwerk en maken gebruik van elkaars kracht. Soms loop ik tegen een thema aan dat nader onderzoek kan gebruiken. Het is mooi als dat kan worden opgepakt door de lectoren, docent-onderzoekers en studenten.”

Lees het verhaal van Maria  

'In deze samenwerking maken alle partijen gebruik van elkaars kracht'

Maria van Boxtel

Als partner bij Land & Co, adviseert Maria van Boxtel Nederlandse agrariërs die overwegen hun bedrijf over te dragen. Daarbij kijkt ze vooral naar de duurzaamheidspotentie. Daarnaast werkt Maria samen met studenten en onderzoekers van Inholland aan slimme oplossingen voor de sector, zoals bij de minor Inholland Impact Makers.

Win-win door praktijkgericht onderwijs en onderzoek

De samenwerking tussen externe adviseurs en de onderzoekers van Inholland, in combinatie met de verfrissende inzichten van studenten blijkt een win-winsituatie. Maria: “Alle partijen vergroten hun netwerk en maken gebruik van elkaars kracht. Soms loop ik tegen een thema aan dat nader onderzoek kan gebruiken. Het is mooi als dat kan worden opgepakt door de lectoren, docent-onderzoekers en studenten.”

Maria van Boxtel Maria van Boxtel

Dat familiebedrijven generaties lang van ouders op kinderen overgaan, is al lang geen vanzelfsprekendheid meer. Ook niet in de agrarische sector. Maria van Boxtel, landbouwadviseur weet er alles van. Logisch dus dat het Inholland lectoraat Investeren in Circulaire Land- en Tuinbouw haar vroeg als externe professional voor het Inholland living lab Duurzame bedrijfsovernames. "Samen met studenten voerde ik een keukentafelgesprek met agrariërs over de toekomst van hun bedrijf."

Nieuwe generatie ondernemers

Zoals met student Stijn bijvoorbeeld. Met medestudenten richtte Stijn zich tijdens de minor op het verbeteren van de communicatie tussen de oude en de nieuwe generatie bij een bedrijfsovername in de agrarische sector.

Zelf wist Maria al snel dat ze de tuinderij van haar vader niet wilde overnemen. Dus na haar studie Plantenteelt koos ze voor het adviseurschap. "Dat is een richting die veel studenten overwegen. Bij bedrijfsopvolgingsgesprekken begeleiden we ook jongeren. Zij willen later een rol in het bedrijf van hun ouders, maar weten nog niet hoe en wanneer."

"Samen met studenten voerde ik een keukentafelgesprek met agrariërs over de toekomst van hun bedrijf."


Maria: “Er wordt wel eens gezegd: de eerste generatie bouwt, de tweede generatie zet het voort en derde generatie verpest het. Zo wil ik het niet stellen, maar het is wel zo dat bij de bedrijfsopvolging in de agrarische sector veel komt kijken. Op financieel, emotioneel en inhoudelijk vlak.”

De frisse blik van studenten

Eenmaal aan tafel bij boeren en tuinders merkt Maria hoe serieus de studenten hun opdracht nemen. “Ik kwam met een student en andere agrarische adviseurs bij een stel dat behoorlijk op leeftijd was. Er was nog geen plan voor de overdracht in de toekomst en dat was behoorlijk zorgelijk. De student noemde in dat gesprek man en paard, terwijl ik zelf in zo’n situatie voorzichtiger te werk zou gaan. Zijn verfrissende blik en vragen werden heel goed ontvangen. Ik vind dat heel inspirerend."

Eerst rondkijken

De toekomstige boeren en adviseurs die Maria tegenkomt hebben zeker belangstelling voor verduurzaming. "Studenten zijn daar ook echt naar op zoek: later willen ze een baan waarmee ze écht impact kunnen maken. Maar ze weten ook dat dat veel inspanning vraagt. Kijk bijvoorbeeld naar de plantenteelt. Wil je dat gecertificeerd biologisch doen, dan vereist dat een verruiming van het aantal gewassen dat je teelt. En het gebruik van kunstmest en chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen is niet meer toegestaan.”

Maria van Boxtel Maria van Boxtel

"Want realistische dilemma’s en vraagstukken horen uit de mond van de agrarisch ondernemer zelf, daar leer je als student pas écht van."


Zo’n veranderingsproces vraagt veel innovaties en investeringen. Zeker als je als bedrijfsopvolger van buiten de familie de grond moet kopen. “Dan heb je vermogen nodig en welke twintiger heeft dat nou?” Maria snapt goed dat jonge boeren eerst gaan studeren, dan nog wat rondijken en daarna pas als ondernemer de verantwoordelijkheid van een bedrijf op de schouders durven nemen.

Kinderen en vrienden

Er verandert veel in deze sector en niet alleen op zakelijk vlak. Ook aan de zachte kant van het bedrijf zijn verschuivingen. Maria: “Vroeger waren boeren en tuinders altijd aan het werk. Soms wel tachtig uur in de week. Dat willen jonge en toekomstige boeren niet, omdat ze hun kinderen en vrienden te weinig zien. De oudere generatie moet daar aan wennen, maar ik vind het gezond. Al betekent het wel iets voor je bedrijfsvoering; je hebt meer handen nodig. Maar ook daar is een oplossing voor. Sommige biologische bedrijven worden door meerdere gezinnen gerund."

Theorie en praktijk

Wat Maria het allerbelangrijkste vindt bij deze vorm van onderwijs is de schakelfunctie tussen theorie en praktijk. “Want realistische dilemma’s en vraagstukken horen uit de mond van de agrarisch ondernemer zelf, daar leer je als student pas écht van. Zelfs als je bent opgegroeid op een boerenbedrijf. Geen situatie is immers gelijk."

Maria van Boxtel